รู้ทัน NERA ที่ปรึกษา กทช กับราคาขั้นต่ำ 3G
โดย ดร. อธิป อัศวานันท์
ตามประกาศ 3.9G ของ กทช ระบุไว้ชัดเจนว่า ราคาขั้นต่ำของคลื่นความถี่ที่ 10,000 ล้านบาทนั้น มีที่มาที่ไปจากการศึกษาของที่ปรึกษาต่างชาติ โดยใช้หลัก Econometrics หรือเศรษฐมิติในภาษาไทย
หากศึกษาผลสรุปวิจัยของที่ปรึกษาระดับโลก ซึ่งมี NERA, ENST, Interconnect และ Chalmers จะพบว่ารายหลักๆที่ใช้ Econometrics นั้นคือ NERA ที่ปรึกษาเก่าแก่ที่ออกงานคู่ กทช หลายครั้งหลายหน และตัวเลขขึ้นต่ำของ กทช นั้นคงปฏิเสธไม่ได้ว่ามีอิทธิพลมาจาก NERA เสียเป็นส่วนใหญ่
โมเดล Econometrics ของที่ปรึกษา NERA นั้นอาจมีข้อบกพร่องอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งผู้มีประสบการณ์ด้าน สถิติ หรือ เศรษฐศาสตร์ ทั่วๆไป ก็สามารถสังเกตุเห็นได้ ซึ่งข้อบกพร่องเหล่านี้ อาจเป็นเรื่องง่าย ที่ไม่น่าจะเกิดขึ้นเลย และส่งผลกระทบต่อราคากลาง ซึ่งทำให้สูงกว่าความเป็นจริงได้หลายพันล้านบาท
การเลือกใช้ DATA ที่อาจไม่เป็นกลาง
ในโมเดล Econometrics ไม่มีอะไรสำคัญกว่า DATA ที่เป็นกลาง และไม่มีความเอนเอียง จาก 79 ประเทศที่เคยให้ใบอนุญาต 3G NERA ได้เลือกมาเพียง 17 ประเทศตามในตารางข้างล่าง
ซึ่งประเทศส่วนใหญ่ไม่เพียงแต่จะมาจากยุโรป แต่ยังมาจากช่วงก่อนการล้มเหลวของ 3G ในยุโรป ซึ่งเป็นช่วงที่ราคาใบอนุญาติ 3G แพงอย่างเป็นประวัติการณ์ของโลก ดังในกราฟที่แสดงข้างล่าง น้อยประเทศจะถูกเลือกมาจากกลุ่มของประเทศเพื่อนบ้านของไทย ที่อาจมี GDP ใกล้เคียง และน้อยประเทศถูกเลือกมาจากข้อมูลในยุคปัจจุบัน นอกไปจากนี้ ประเทศ 17 ประเทศถูกคัดเลือกมาจากประเทศที่เลือกใช้การประมูลที่ทำให้ราคาใบอนุญาตมีผลสูงสุดทั้งสิ้น โดยไม่ได้คำนึงถึงประเทศที่จัดสรรใบอนุญาตด้วยวิธีอื่นๆเช่น Beauty Contest ซึ่งเป็นวิธีสากลและมีการเลือกใช้มากที่สุดในโลก
ทั้งนี้ค่อนข้างจะเป็นกรณีชัดเจนว่า DATA ของ NERA ได้ถูก Cherry Pick มาจากกลุ่มประเทศที่ 3G มีราคาแพง และในช่วงเวลาที่ 3G มีราคาสูงสุด จนเกิดความล้มเหลวไปทั่วยุโรป จึงเป็น DATA ที่ไม่เป็นกลางอย่างยิ่ง และชี้นำให้ราคาขึ้นตำ่ที่ได้มา นั้นสูงกว่าความเป็นจริงพอสมควร
ข้อกังขาในโมเดล
ด้วยหลักวิชาการแล้ว โมเดล Econometrics ของ NERA ใช้กรณีของ Ordinary Least Square หรือ OLS ซึ่งเป็นกรณีมาตรฐานที่สุด และไม่ควรมีความผิดพลาด แต่สังเกตุได้ว่ามีการแทรก Dummy Variable ในประเทศที่ราคาต่ำ เช่น อินโดนีเซีย และ สิงค์โปร์ ตามที่แสดงข้างล่าง ซึ่งเป็นการชี้นำว่า ราคาของประเทศเหล่านั้นเกิดจากปัจจัยนอกเหนือจากโมเดล
ทั้งนี้จะทำให้ผลเฉลี่ยของ อินโดนีเซีย และ สิงค์โปร์ ที่มีราคาต่ำ ไม่ส่งผลกับประเทศไทยเท่าที่ควร เป็นการชี้นำให้ราคาที่ได้กับประเทศไทย นั้นสูงกว่าความเป็นจริง
การตีความราคาขั้นต่ำ
ถึงแม้ DATA และ โมเดลอาจจะมีข้อกังขา แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการตีความและนำตัวเลขที่ที่ปรึกษาแนะนำไปใช้ตามจุดประสงค์ที่ถูกต้อง โปรดสังเกตุว่า ที่ปรึกษา เช่น NERA ได้ทำการศึกษาเพื่อหาราคา Final Price ซึ่งเป็นราคาชนะประมูล หรือมูลค่าที่เข้ารัฐ ทั้งนี้ที่ปรึกษา เช่น Chalmers ได้ใช้ Econometrics ชี้แจงว่าราคาขั้นต่ำของการประมูล ควรต่ำกว่าราคาชนะประมูลราว 4,000 ล้านบาท ซึ่งหากนำมาคำนวนตาม จะทำให้ราคาขั้นต่ำนั้นควรต่ำลงไปกว่าราคาปัจจุบันอีก
สรุป
ถึงจะมีการยืนยันว่าข้อมูลบางอย่างที่ กทช ได้ใช้ในการตัดสินใจ เพื่อออกประกาศใบอนุญาต 3G ได้มีที่มาที่ไปอย่างชัดเจนและโปร่งใส แต่ที่สำคัญ เราควรติดตามดูต้นตอของข้อมูลนั้นว่าถูกต้องตามหลักวิชาการด้วยหรือเปล่า และนอกจากนี้ ยังถูกนำมาใช้ตามจุดประสงค์ด้วยหรือไม่
ความโปร่งใสเป็นสิ่งที่ดี เพราะหากมีข้อผิดพลาดย่อมสามารถทำให้ปรากฎชัด และหากมีผลกระทบย่อมควรที่จะปรับปรุง
